Weinig krachtige sedativa, die geschikt zijn voor gebruik overdag tegen ‘nervositeit’, rusteloosheid, gejaagdheid en hyperemotionaliteit, zijn Calcibronaat, Broom, Tinct. Valeriaan, Bromural en Prominal. Van de krachtiger werkende en als slaapmiddelen te gebruiken medicamenten wil ik noemen Adalin, Sedormid, Soneryl, en de langer en sterker werkende middelen Luminal, Doriden, Somnifen en Veronal.

Goede narcotica, met name ook voor motorische onrustige psychotici, zijn Chloralhydraat, waarmee men echter bij oudere patiënten voorzichtig moet zijn en vooral Paraldehyd. Dit laatste middel heeft een zeer onaangename smaak en reuk. Het kan ook intramusculair worden geïnjiceerd, evenals Somnifen en Dial.

Bij hevige opwindingstoestanden, bijvoorbeeld bij patiënten die vervoerd moeten worden, kan een sub-cutane injectie met Hydrobromas op haar plaats zijn, waarvan men bij krachtige en lichamelijk gezonde personen ¼ mgr eventueel ½ mgr en zelfs 1 mgr per injectie kan geven. De werking kan op een doelmatige wijze worden versterkt door combinatie met 20 mgr Pantopon.

De mening dat voor het vergemakkelijken van het transport van onrustige patiënten Morphine een geschikt middel is, lijkt bij vele artsen welhaast onuitroeibaar te zijn, maar is nochtans onjuist; men bereikt er in tegendeel zelden een bevredigend resultaat mee. Alleen in die gevallen waarin de motorische onrust ontstaat door pijn, of door intensieve gevoelens door lichamelijk onbehagen, zou Morphine op haar plaats kunnen zijn, al verdient dan Pantopon de voorkeur.

Pulvis opii is in sommige gevallen een goed middel ter bestrijding van angst. Men kan deze behandeling als een opium-“kuur” geven, waarbij begonnen word met 3x daags 10 mgr, welke dosering men met 3x 10 mgr per dag laat stijgen tot 3x 100 mgr gegeven wordt, welke hoeveelheid gedurende een week word gehandhaafd, waarna weer met 3x 10 mgr per dag wordt gedaald.

Bij toestanden met angstige spanning en bij opwindingstoestanden, vooral wanneer angst daarbij een rol speelt, kan men meermalen opmerkelijke verbetering verkrijgen met largactyl, (chloorpromazine). Wegens de kans op het ontstaan van diverse complicaties is grote voorzichtigheid echter geboden.
Terwijl met name controle van het bloedbeeld en van de leverfuncties noodzakelijk is. Men zij er zich met name van bewust dat door een combinatie van dit middel met barbituraten de patiënten ongemerkt als het ware in een “winterslaap” kunnen geraken. Hetzelfde geld van Serpasil (Resperine).

Als opwekkende middelen tegen lusteloosheid en depressies kunnen in hardnekkige gevallen Benzedrine, Dexedrine en ook Drinamul in aanmerking komen. Men geve deze middelen, die tenslotte niet meer dan kleine zweepslagen zijn, echter niet te lang achter elkaar en nooit in gevallen waarin men bijzondere redenen heeft om het ontstaan van verslaving te vrezen en men zij met Dexedrine voorzichtig bij magere mensen wegens de eetlust remmende werking. De dosering moet bij beide middelen voorzichtig individueel geprobeerd worden. Zij dienen bij voorkeur gegeven te worden na de maaltijd en wegens de slaapverstorende werking niet op het einde van de dag.

Van de anti-convulsieve middelen moet voor alles Luminal worden genoemd, terwijl voor die gevallen waarin dit niet tot het gewenste resultaat voert, Diphenylhydantoine eventueel in aanmerking komt.
Voor het bestrijden van ‘Petit Mal’ bewijst Absentol (Petitdion) dat wegens de kans op het ontstaan van leucopenie echter slechts onder regelmatige controle van het bloedbeeld mag worden toegediend, soms goede diensten.

Bron:
Leerboek der psychiatrie, Dr. G. Kraus
H.E.Stenfert Kroese N.V. – Leiden, 1957

Broomzouten

zijn niet sterk werkend, maar ook weinig schadelijk: meestal voorgeschreven als broomdrank

Cardiazol

cyntetische kamfer

Veronal

moeilijk oplosbaar, word voorgeschreven in poeders (bv 200 mgr om te kalmeren, 500 mgr om te slapen) Word tegenwoordig al meer vervangen door het in water oplosbare veronal-natrium. Het is een betrekkelijk onschadelijk middel, evenals allonal en sedormid.

Paraldehyd

word meestal als slaapmiddel gebruikt. Het werkt goed (3-5 gram ’s avonds). maar heeft het nadeel van een zeer scherpen smaak en reuk te bezitten: bovendien ruikt den volgenden dag de ademhalingslucht van den patient ernaar. Is ook vrij onschadelijk.

Opium

is het kalmeringsmiddel bij angsttoestanden.

Luminal

Tegenwoordig bekend als Fenobarbital, een middel tegen epilepsie. Bestaat al sinds 1912!

Sulfonol

Slaapmiddel, sulfonal is gepatenteerd in 1885, de stofnaam is sulfonmethaan

Trianol

-

Chloralhydraat

Slaapmiddel, tegenwoordig nog voor ernstige slaapstoornissen.

Hyoscine of scopolamine

-

Salvarsan / neo salvarsan

Middelen tegen syphilis

Bismogenol

Middel tegen syphilis

Opium en morphine.

Broomzouten;

extr. Piscidiae (250-500mgrm);

hyoscyamine (subcutaan 5-10mgrm, inw. 15:40; doet somtijds de onrust eer toenemen dan verminderen);

hydrochloras hyoscini (1-2 mgrm op eenmaal in verdunde oplossing; volgens Ramadier en Serieux een bruikbaar, altijd boven hyoscyamine te verkiezen middel, dat veel te weinig word aangewend bij maniacale opgewektheid, delirium, hallucinaties en melanchol. agit.);

Sulfonal,

Trional in dosi refracta (als sedativum is tetronal 0,4-0,7 gram, 1-2 maal daags het vekieselijkst);

Sulfas duboisini, hetgeen volgens Belmondo, al is het dan ook voorbijgaande, op de intelligentie werkt en in het bijzonder een gunstigen invloed uitoefent op perceptie- en associatievermogen (1 mgrm als hoogste gift bij de eerste toediening en nimmer stijgen boven 1.6 mgrm.

Bij slapeloosheid:

In de Wiener Wochenschrift van 1890 raadt v. Krafft-Ebing aan:

Bij alkoholische agrypnie,
opium,
paraldehyd,
methylal,
sulfonal,
strychnine;

Bij morphinisten

piscidia,
hypnon,
broomzouten in verbinding met opium;
bij inantie,
spiritualiën
kamfer;

Bij psychosen met melancholisch karakter
opium, sulfonal, piscidia, broomzouten;

Bij zulke met maniacale ontstemming
digitalis
ergotine;

Bij algemeen neurosen

paraldehyd.

Bij zeer anaemische ziekten:

250mgrm. Morphine in 5 grm glycerine en 1 grm bisulphas chinine in 15 grm aq. dest. oplossen, mengt deze en laat filtreeren; een spuitje bevat dan 12.5 mgrm. morphine en 50 mgrm. chinine.
Metylal,
chloralamid,
hypnon -dit laatste zelfs in doses van 10-15gtt.
Urethan (3-6grm.)
Cannabinon
hyoscyamine
Chloralhdraat
Paraldehyd 4-6 grm.
Amylenhydraat (2-6 grm)
Sulfonal (2-3 grm.) laat enkele malen wat werking betreft in den steek.
Trional (1-2 grm in warme melk) en Tetronal (1 grm) werken als sulfonal.
Somnal in een mengsel van chloralhydraat in urethan in alhohol opgelost
Hypnon, (1-2 grm.) is eene verbinding van antipyrine, en chloralhydraat, 1 gram er van bevat 450 mgrm. chloralhydraat en 550 mgrm. antipyrine;